Thái Nguyên tập trung phát triển thương hiệu thế mạnh

Ngoài thương hiệu chè nổi tiếng cả ngàn năm nay thì tỉnh Thái Nguyên trong những năm qua triển khai mục tiêu chương trình nông thôn mới đã tiếp tục xây dựng tiếp tục xây dựng các thương hiệu nông sản nổi tiếng khắp cả nước như chè (Tân Cương), Bưởi (Tiên Hội), Ôỉ (Linh Nham), Na (La Hiên)… Thái Nguyên còn được nhiều người biết đến với sản phẩm gạo Bao thai Định Hoá và Lúa nếp vải (Phú Lương) nổi tiếng khắp cả nước. Hai thương hiệu này đã được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học - Công nghệ) cấp Bằng bảo hộ Nhãn hiệu tập thể. Hiện cũng là thương hiệu nổi tiếng mà người dân ra sức xây dựng và phát triển.

Thái Nguyên là tỉnh miền núi thuộc vùng Trung du - Miền núi; nằm ở vị trí cửa ngõ phía Bắc, giáp với Thủ đô Hà Nội, với hệ thống tuyến đường giao thông thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn...

Theo đề án của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Thái Nguyên, đề án được xây dựng chủ yếu để thực hiện các nhiệm vụ: quy hoạch vùng sản xuất nguyên liệu chè búp tươi phù hợp với cơ cấu loại sản phẩm đối với từng huyện, thành phố, thị xã. Đồng thời, gắn với quy hoạch vùng sản xuất chè ứng dụng công nghệ cao; hình thành các vùng sản xuất chè tập trung, ứng dụng công nghệ cao với quy mô diện tích 3.900 ha tại Tp.Thái Nguyên, huyện Đại Từ, Đồng Hỷ, Phú Lương, Định Hoá, Võ Nhai, thị xã Phổ Yên; Đề án cũng đặt mục tiêu từng bước đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật phục vụ sản xuất chè ứng dụng công nghệ cao. Ngoài ra, trồng mới, trồng thay thế 4.400 ha chè bằng các giống mới có năng suất, chất lượng, khả năng chống chịu cao. Mỗi năm hỗ trợ chứng nhận trên 300 ha chè an toàn sản xuất theo theo quy trình VietGAP (hoặc GAP khác), hỗ trợ và chứng nhận cơ sở đủ điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm 50 cơ sở/năm.

Xác định cơ cấu giống chè, trong đó chè trung du chỉ chiếm 20% diện tích, các giống mới như: LDP1, Kim Tuyên, Thuý Ngọc, Phúc Vân Tiên, TRI 777, Bát Tiên, Hương Tích Sơn... chiếm 80% diện tích, hàng năm sản xuất khoảng 40 triệu cây giống phục vụ trồng mới và trồng thay thế.

Bên cạnh đó, tỉnh áp dụng cơ chế hỗ trợ 100% kinh phí đào tạo hướng dẫn kỹ thuật sản xuất, chế biến chè an toàn theo quy trình VietGAP và GAP khác. Hỗ trợ 100% kinh phí đào tạo nâng cao kỹ thuật chế biến chè đảm bảo an toàn thực phẩm, sản xuất hữu cơ; hỗ trợ 50% kinh phí xây dựng thương hiệu sản phẩm. Ngoài ra, hỗ trợ xây dựng một số chợ đầu mối, điểm du lịch, thưởng thức văn hóa chè Thái Nguyên tại không gian văn hóa chè tại thành phố Thái Nguyên, huyện Đại Từ, Đồng Hỷ, Phú Lương và các làng nghề trồng, chế biến chè, các điểm dừng chân trong các tuyến du lịch làng nghề đến các vùng chè đặc sản của tỉnh như: Tân Cương, La Bằng, Điềm Mặc, Vô Tranh, Tức Tranh, Trại Cài...

Thái Nguyên nổi tiếng với các đặc sản địa phương phong phú

Chè Thái Nguyên

Là vùng chè trọng điểm của cả nước, những năm qua, tỉnh Thái Nguyên đã triển khai nhiều biện pháp để nâng cao năng suất, chất lượng, xây dựng thương hiệu chè sạch và đẩy mạnh quảng bá sản phẩm chè. Hiện trên địa bàn Thái Nguyên có 19.000 ha chè, trải rộng trên cả 9 huyện, thị xã, đang được chăm sóc với sản lượng hàng năm gần 200.000 tấn chè búp tươi. Toàn tỉnh đã phát triển 15 mô hình trồng chè theo tiêu chuẩn VietGAP ở các huyện Đại Từ, Đồng Hỷ, Định Hóa, Võ Nhai, Phổ Yên, Phú Lương.

Chè Thái Nguyên được tiêu thụ cả thị trường trong và ngoài nước, trong đó thị trường nội địa chiếm 70-80%, chỉ có khoảng 20-30% sản lượng chè chế biến được xuất khẩu. Thị trường nhập khẩu chè Thái Nguyên chủ yếu là các nước Trung Đông, một số nước Châu Á, vùng lãnh thổ và Đông Âu, điển hình là Pakistan, Đài Loan (Trung Quốc), Trung Quốc...  Để thương hiệu Chè Thái Nguyên vươn tới các thị trường ngoài nước, tỉnh Thái Nguyên đã ban hành Quyết định phê duyệt nhiệm vụ khoa học công nghệ Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tập thể Chè Thái Nguyên tại các nước và vùng lãnh thổ Trung Quốc, Mỹ và Đài Loan. Đây cũng là thị trường trọng tâm của chiến lược xuất khẩu chè Thái Nguyên trong những năm tiếp theo.

Để tiếp tục khai thác thế mạnh về chè, ngành nông nghiệp Thái Nguyên đang tập trung mọi nguồn lực để đầu tư phát triển cây chè để mang lại lợi ích cao nhất. Cụ thể, về quy hoạch, trên cơ sở định hướng sản phẩm để xác định vùng nguyên liệu phục vụ cho chế biến (theo tỷ lệ 80% sản phẩm chè xanh, 20% sản phẩm chè đen), Thái Nguyên đã xây dựng quy hoạch cụ thể diện tích chè xanh, chè đen. Trong đó diện tích chè xanh chủ yếu tập trung tại vùng sản xuất chè của TP Thái Nguyên và một số vùng sản xuất chè thuộc huyện Đại Từ, Đồng Hỷ, Phú Lương, Thị xã Sông Công. Đối với chè đen tập trung tại huyện Định Hóa, Võ Nhai và một số vùng sản xuất chè thuộc huyện Đại Từ, Đồng Hỷ. Đồng thời xây dựng điều kiện sản xuất chè an toàn cho các vùng sản xuất chè của tỉnh.

Tỉnh hỗ trợ người trồng chè trong quá trình triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, sử dụng công nghệ cao trong các khâu tưới nước, bón phân và thu hái nhằm tạo ra sản phẩm chè an toàn, chất lượng cao; chỉ đạo áp dụng quy trình thực hành nông nghiệp tốt (VietGAP), IPM để 100% nguyên liệu chè búp tươi là chè an toàn thực phẩm; coi trọng việc áp dụng hệ thống tiêu chuẩn quốc tế ISO-HACCP, VietGAP trong quản lý nông nghiệp để việc sản xuất nguyên liệu được ổn định, bền vững, an toàn...

Tháng 1/2007, Cục Sở hữu trí tuệ (thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ) đã cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu hàng hóa cho sản phẩm chè Thái Nguyên.

Ngày 5/12/2017, Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội nghị công bố Nhãn hiệu tập thể “Chè Thái Nguyên” được bảo hộ tại Mỹ, Trung Quốc và Đài Loan.

Gạo nếp Thầu Dầu Phú Bình

Vùng đất Phú Bình từ lâu đã nổi tiếng với giống lúa nếp Thầu Dầu có hạt gạo to tròn, trắng đẹp, khi đồ lên có vị béo ngọt đậm đà, dẻo thơm đặc biệt mà không nơi nào có được. Diện tích lúa nếp Thầu Dầu ở huyện Phú Bình liên tục tăng trong những năm gần đây, nhất là sau khi Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) công nhận nhãn hiệu tập thể “Lúa nếp Thầu Dầu Phú Bình” năm 2012.

Đến nay, lúa nếp Thầu Dầu được gieo trồng tập trung ở hai xã Xuân Phương và Úc Kỳ, với diện tích hằng năm khoảng 80ha. Những năm gần đây, nếp Thầu Dầu trở thành nguyên liệu chính trong những món ăn mang nét đặc trưng của miền quê lúa Phú Bình.

Hàng năm, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện đều phối hợp với các cơ quan chuyên môn tích cực chuyển giao khoa học - kỹ thuật đến người dân. Trong đó, hướng dẫn bà con áp dụng hệ thống canh tác lúa cải tiến SRI trên nếp Thầu Dầu nhằm tăng năng suất và giảm chi phí đầu tư. Nhờ vậy, năng suất một sào bình quân đạt 165kg (tương đương 46 tạ/ ha). Đồng thời, hướng dẫn người dân sử dụng nhãn, mác trên các sản phẩm từ nếp Thầu Dầu nhằm giới thiệu, quảng bá sản phẩm tới người tiêu dùng.

Hoa Đào Cam Giá

Năm 2016, UBND phường Cam Giá đón nhận nhãn hiệu tập thể “Hoa đào Cam Giá”. Nghề trồng hoa đào tại phường Cam Giá đã được hình thành khoảng hơn 20 năm. Tháng 3/2012, UBND tỉnh Thái Nguyên đã ra Quyết định công nhận Làng nghề Hoa đào Cam Giá; ngày 29/7/2016 nhãn hiệu tập thể “Hoa đào Cam Giá” đã được Cục Sở hữu trí tuệ - Bộ Khoa học và Công nghệ cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu. Hiện nay, làng nghề có 227 hộ trồng hoa đào với tổng diện tích hơn 8,5 ha và gần 45.000 cây đào các loại.

Để khai thác và phát huy tối đa giá trị của nhãn hiệu tập thể “Hoa đào Cam Giá”, Sở Khoa học và Công nghệ đã phối hợp với UBND phường Cam Giá tập trung thực hiện một số nội dung: Xây dựng hệ thống các văn bản phục vụ công tác quản lý nhãn hiệu tập thể “Hoa đào Cam Giá”; Xây dựng các cơ chế, chính sách, chương trình nhằm hỗ trợ quản lý và phát triển nhãn hiệu tập thể “Hoa đào Cam Giá”; Tổ chức cấp quyền sử dụng nhãn hiệu tập thể “Hoa đào Cam Giá” cho các tổ chức, cá nhân đủ điều kiện sử dụng; Đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ trong việc nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị của sản phẩm mang nhãn hiệu tập thể “Hoa đào Cam Giá”; Tăng cường các hoạt động tuyên truyền, quảng bá và xúc tiến thương mại cho sản phẩm mang nhãn hiệu tập thể “Hoa đào Cam Giá”; Tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra việc sử dụng nhãn hiệu tập thể “Hoa đào Cam Giá”. Phát hiện và xử lý triệt để các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu tập thể “Hoa đào Cam Giá” trên thị trường.

Theo kế hoạch, Phường Cam Giá phấn đấu đến năm 2020 sẽ nâng tổng diện tích trồng hoa đào lên 15ha, đồng thời thực hiện tốt công tác quản lý, sử dụng và phát triển nhãn hiệu tập thể Hoa đào Cam Giá. 

Thái Nguyên từng bước xây dựng thương hiệu cho đặc sản địa phương

Tỉnh Thái Nguyên đang xây dựng Đề án Phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, trong đó đưa Phúc Thuận là một trong bốn điểm xây dựng vùng cây ăn quả ứng dụng công nghệ cao, với quy mô 310 ha trồng các loại cây nhãn lồng, bưởi, cam. Đây là những cây chủ lực góp phần quan trọng làm nên giá trị sản phẩm nông nghiệp của tỉnh.

Tỉnh Thái Nguyên dự kiến từ nay đến năm 2020 đầu tư trên 220 tỷ đồng; trong đó, nguồn vốn ngân sách khoảng 150 tỷ đồng. Còn lại là các nguồn vốn huy động của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, các nguồn vốn khác để triển khai đề án nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững cây chè.

Thực hiện Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), tỉnh Thái Nguyên đặt mục tiêu từ nay đến năm 2020 có ít nhất 50 sản phẩm được chứng nhận đạt chuẩn OCOP trên cơ sở các sản phẩm chủ lực, thế mạnh hiện có của các địa phương thành sản phẩm OCOP; trong đó, chứng nhận ít nhất 1 sản phẩm OCOP đạt hạng từ 4 đến 5 sao, còn lại các sản phẩm được đánh giá xếp hạng sao theo tiêu chuẩn OCOP.

Theo đề án "Mỗi xã một sản phẩm" giai đoạn 2019 - 2025, tỉnh Thái Nguyên chỉ đạo các cấp, các ngành, các địa phương tập trung tuyên truyền, hướng dẫn về OCOP, nhận đăng ký ý tưởng sản phẩm, phương án, dự án sản xuất kinh doanh, tổ chức phát triển sản phẩm, xây dựng hệ thống quản lý, giám sát, đánh giá, xây dựng thương hiệu sản phẩm, hỗ trợ quảng bá, xúc tiến thương mại, xây dựng hệ thống trung tâm bán hàng, hình thành hệ thống cơ sở hạ tầng giới thiệu và bán sản phẩm tại các khu du lịch, khu dân cư, siêu thị, chợ truyền thống, trung tâm hành chính cấp tỉnh và huyện...

Thái Nguyên cũng xây dựng cơ chế chính sách cụ thể để thực hiện đề án OCOP; trong đó, có cơ chế hỗ trợ một phần kinh phí về đào tạo, tập huấn chương trình OCOP, định hướng quy hoạch các vùng sản xuất hàng hóa, dịch vụ, quản lý và giám sát tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, cấp chứng chỉ chất lượng sản phẩm, chứng chỉ quy trình sản xuất theo quy định, hỗ trợ phát triển sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị gắn với tiêu thụ sản phẩm, hỗ trợ các mô hình mẫu làng, bản văn hóa du lịch...

Dự kiến, tổng kinh phí thực hiện Đề án OCOP của tỉnh giai đoạn 2019 - 2025 là hơn 700 tỷ đồng, nguồn ngân sách tỉnh hơn 70 tỷ đồng, ngân sách huyện, xã hơn 60 tỷ đồng, vốn lồng ghép các nguồn vốn hỗ trợ cho chương trình trên 240 tỷ đồng và vốn xã hội hóa hơn 360 tỷ đồng...

Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông, việc xây dựng OCOP góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng, hiệu quả và thực hiện thành công chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, khai thác hiệu quả hơn tiềm năng, thế mạnh của mỗi địa phương, phát triển các sản phẩm có chất lượng theo đúng quy chuẩn, tăng khả năng cạnh tranh, đáp ứng nhu cầu của thị trường trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Chương trình khi đi vào thực tế có ý nghĩa tích cực trong thay đổi tập quán sản xuất, khơi dậy và phát huy tinh thần tự lực, tự tin, sáng tạo khởi nghiệp trong các tầng lớp nhân dân, hướng người dân vào kinh tế thị trường, thúc đẩy phát triển sản xuất khu vực nông thôn. Tiêu chuẩn hoá sản phẩm OCOP còn làm gia tăng giá trị cho các sản phẩm từ 20% trở lên...

Qua kết quả điều tra, rà soát của các địa phương trong tỉnh, Thái Nguyên hiện có 184 sản phẩm thuộc nhóm nông sản tươi sống và nông sản chế biến, thực phẩm, đồ uống, thảo dược... có thể phát triển thành sản phẩm OCOP.

Hiện tại một số hợp tác xã, cơ sở sản xuất đã đăng ký các sản phẩm nông nghiệp trở thành sản phẩm OCOP tiêu biểu của tỉnh như miến dong của hợp tác xã miến Việt Cường (huyện Đồng Hỷ), rau an toàn của hợp tác xã rau an toàn Hùng Sơn và hợp tác xã rau an toàn xã Bình Thuận (huyện Đại Từ), tương nếp Úc Kỳ của Cơ sở sản xuất tương nếp Úc Kỳ (huyện Phú Bình), gạo Bao Thai Định Hóa của các hợp tác xã trồng lúa thuộc huyện Định Hóa..

Nguồn: VITIC tổng hợp