Sầu riêng có tên khoa học là Durian – một loại cây ăn quả nhiệt đới nổi tiếng với quả xù xì, gai góc, hương thơm quyến rũ và hương vị ngon ngọt có nguồn gốc từ Đông Nam Á và được nhiều quốc gia biết đến. Ở Việt Nam, lần đầu tiên cây sầu riêng được trồng là ở Biên Hòa và sau đó được nhân giống rộng rãi ra vùng Đông Nam Bộ, Đồng bằng Sông Cửu Long và Tây Nguyên. Sầu riêng không những là loại trái cây có nhiều dinh dưỡng tốt cho sức khoẻ mà con đem đến giá trị kinh tế cao cho bà con trồng kinh doanh.

Hình ảnh quả sầu riêng Việt Nam xuất khẩu
Việt Nam được coi là một trong những trung tâm sản xuất sầu riêng lớn trên thế giới, với diện tích trồng và sản lượng ngày càng gia tăng. Sầu riêng rất được ưa chuộng, được trồng nhiều ở các tỉnh Tây Nguyên, Tây Ninh, Bình Dương, Bến Tre, Tiền Giang… Đây là loại trái cây thơm ngon và mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân.
Sầu riêng Việt Nam được đánh giá cao về hương vị độc đáo, kích cỡ và chất lượng ổn định. Ngoài việc tiêu thụ tươi, sầu riêng Việt Nam còn được chế biến thành nhiều sản phẩm đa dạng như nước ép, đông lạnh, sấy khô, làm kem, bánh... Các sản phẩm chế biến từ sầu riêng góp phần tăng gia tăng giá trị và mở rộng thị trường tiêu thụ, đặc biệt là xuất khẩu.
Theo thống kê từ số liệu của Tổng cục Hải quan, trong tháng 7/2024, xuất khẩu quả sầu riêng của Việt Nam đạt 280,2 triệu USD, giảm 30,7% so với tháng 6/2024, nhưng tăng 82% so với tháng 7/2023. Tính chung 7 tháng đầu năm 2024, kim ngạch xuất khẩu quả sầu riệng đạt trên 1,603 tỷ USD, tăng 49,8% so với cùng kỳ năm 2023.
7 tháng đầu năm 2024, với kim ngạch xuất khẩu quả sầu riêng tăng trưởng rất mạnh trên 2 con số, Trung Quốc tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của sầu riêng Việt Nam, đạt kim ngạch 1,471 tỷ USD, tăng 52,4% so với cùng kỳ năm 2023 và chiếm tới 91,8% tổng kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của cả nước. Đây chính là bước đột phá trong xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam khi đưa kim ngạch xuất khẩu sầu riêng sang thị trường Trung Quốc đạt gần 1,5 tỷ USD trong 7 tháng đầu năm 2024.
Ngoài Trung Quốc, Việt Nam đang tích cực mở rộng xuất khẩu sầu riêng sang các thị trường khác như Mỹ, EU, Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore, Đài Loan. Các hiệp định thương mại tự do như EVFTA, CPTPP đang giúp tạo điều kiện thuận lợi hơn về thuế quan. Các thị trường này cũng đang có nhu cầu tiêu thụ sầu riêng cao do lượng người tiêu dùng có thu nhập trung bình và cao đang gia tăng.
Về diện tích, chưa đầy 10 năm, diện tích sầu riêng của Việt Nam đã tăng gần 5 lần. Hiện diện tích sầu riêng cả nước tăng từ 32.000 ha năm 2015 lên 150.000 ha năm 2023, tương ứng với sản lượng sầu riêng tăng từ 366.000 tấn lên hơn 1,2 triệu tấn. Năm 2024, diện tích trồng sầu riêng của cả nước tăng lên trên 150.000 ha, sản lượng dự kiến sẽ đạt 1,5 triệu tấn.
Sầu riêng Việt Nam đang được xuất khẩu sang 24 quốc gia và vùng lãnh thổ. Ngoài sầu riêng tươi, sầu riêng đông lạnh là sản phẩm đang được các doanh nghiệp xuất khẩu đi nhiều quốc gia.
Trị giá xuất khẩu sầu riêng ngày càng tăng, nhờ vào việc nâng cao chất lượng và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế như VietGAP và GlobalGAP. Những cải tiến trong quy trình canh tác và chế biến đã giúp trái sầu riêng Việt Nam khẳng định được vị thế trên thị trường quốc tế.
Chính phủ và các doanh nghiệp cũng đã tích cực hỗ trợ nông dân trong việc sản xuất và chế biến sầu riêng để xuất khẩu. Các chương trình đào tạo kỹ thuật, cung cấp giống tốt và hỗ trợ tài chính đã giúp nông dân cải thiện năng suất và chất lượng sản phẩm. Bên cạnh đó, việc mở rộng thị trường xuất khẩu và tăng cường quảng bá sản phẩm cũng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của ngành sầu riêng. Những nỗ lực này không chỉ thúc đẩy kinh tế địa phương mà còn góp phần nâng cao giá trị thương hiệu sầu riêng Việt Nam trong mắt người tiêu dùng quốc tế.
Việt Nam đã chính thức được cấp phép xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc từ năm 2022. Điều này đã mở ra cơ hội lớn cho nông sản Việt Nam, giúp nâng cao giá trị và sản lượng xuất khẩu. Trung Quốc chiếm đến hơn 90% tổng kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam, nắm bắt xu hướng thị trường sẽ giúp Việt Nam gia tăng kim ngạch xuất khẩu sầu riêng sang thị trường này. Việc cải thiện chất lượng và đáp ứng yêu cầu của thị trường sẽ tiếp tục là yếu tố quan trọng cho thành công trong xuất khẩu trong thời gian tới.
Lâu nay, sầu riêng xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc chỉ ở dạng trái tươi, chiếm khoảng 50 - 60% tổng sản lượng. Lượng sầu riêng còn lại tiêu thụ trong nước hoặc cấp đông xuất khẩu sang các thị trường khác như Mỹ, Australia, Thái Lan, Đài Loan nhưng tỷ lệ rất ít. Cơ quan chức năng Việt Nam và Trung Quốc đã hoàn tất đàm phán kỹ thuật và ký kết Nghị định thư xuất khẩu sầu riêng đông lạnh. Sầu riêng cấp đông Việt Nam chính thức xuất khẩu sang Trung Quốc sẽ tăng thêm cơ hội chiếm lĩnh thị trường cho mặt hàng sầu riêng.
Thái Lan là thị trường xuất khẩu lớn thứ 2 của quả sầu riêng trong 7 tháng đầu năm 2024. Nhu cầu tiêu thụ sầu riêng ở Thái Lan rất cao và việc nhập khẩu từ Việt Nam giúp cung cấp đủ hàng hóa cho thị trường nội địa. Sầu riêng Việt Nam, đặc biệt là các giống như Monthong và Musang King đã được chứng nhận về chất lượng và hương vị, thu hút sự chú ý của thị trường Thái Lan.
Mặc dù, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng Việt Nam sang thị trường Mỹ còn thấp và gặp nhiều khó khăn, nhưng Mỹ vẫn là một trong những thị trường tiềm năng của sầu riêng Việt Nam trong thời gian tới, do đây là một trong những thị trường tiêu thụ thực phẩm lớn nhất thế giới, với dân số đông và khả năng chi tiêu cao cho thực phẩm chất lượng. Người tiêu dùng Mỹ ngày càng ưa chuộng các sản phẩm trái cây, trong đó có sầu riêng. Ngoài ra, có nhiều cộng đồng người châu Á và người tiêu dùng thích khám phá ẩm thực mới, tạo ra cơ hội cho sầu riêng được tiêu thụ rộng rãi hơn. Người tiêu dùng Mỹ ngày càng quan tâm đến sản phẩm hữu cơ và tự nhiên. Nếu sầu riêng Việt Nam được sản xuất theo tiêu chuẩn bền vững, điều này có thể thu hút thêm khách hàng. Hy vọng rằng trong tương lai gần, sầu riêng Việt Nam sẽ chính thức được phép xuất khẩu sang Mỹ, mở ra nhiều cơ hội cho nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Phạm Định
Thông tin chi tiết xem file đính kèm “tại đây”